O kulturotwórczej roli Liceum Ogólnokształcącego w Człuchowie. PDF Drukuj Email
Wpisany przez Teresa Bagińska   




kultura

1 października 1945 roku rozpoczęła się pracę pierwsza średnia szkoła w Człuchowie pod nazwą Komunalne Gimnazjum Koedukacyjne Ziemi Człuchowskiej. Rok później zostało upaństwowione i przyjęło nazwę: Państwowe Gimnazjum i Liceum w Człuchowie.

Mimo niewyobrażalnie trudnych warunków jak: brak własnego budynku, brak sprzętów, pomocy naukowych, książek, pomocy naukowych, książek, a nawet materiałów piśmiennych) założyciel i pierwszy dyrektor szkoły dr Marcin Gołąb bardzo dbał o wizerunek szkoły i jej pozycję w społeczeństwie człuchowskim.kultura

5 listopada 1945 roku takimi słowami powitał nauczycieli: ,,Wiele może ten, co chce. Pamiętajmy o tym, że stoimy na wysuniętej placówce, że zwrócone są na nas oczy nie tylko całego kraju, ale także zagranicy. Od naszej ofiarności zależy, czy na tych ruinach i zgliszczach zakwitnie nowe życie polskie. Należy oczyszczać dusze wychowanków z obcych, niepożądanych naleciałości, będzie zainteresowanie i zrozumienie i zainteresowanie własnych wartości kulturalnych, zacierać zbyt jaskrawe różnice dzielące tak w psychice jak i w mowie”.

Toteż od samego początku procesowi nauczania towarzyszyła działalność kulturalna młodzieży wspomagająca nauczanie, ale także wychodząca poza mury szkoły do społeczności miejskiej.

9 maja 1947 roku zorganizowano dla publiczności program estradowo-dramatyczny, którego głównym punktem był obrazek sceniczny ,,Wiesław” Kazimierza Brodzińskiego. W tym samym roku we wrześniu na ,,Dzień Spółdzielczości” przygotowano montaż poezji i pieśni chóralnych, a nawet inscenizację hymnu spółdzielczości. W miarę jak przybywało uczniów w szkole, programy stawały się coraz ambitniejsze. Porwano się nawet na dużą sztukę - komedię Aleksandra Fredry ,,Śluby panieńskie”. Duszą tych poczynań artystycznych była utalentowana uczennica Alina Tołłoczko (później pracownica Wydawnictwa Morskiego w Gdańsku) pod opieką nauczycielki języka polskiego Wandy Pałuckiej.

Oprawę muzyczną przygotował nauczyciel Józef Berent, który oprócz biologii uczył śpiewu i prowadził chór.

kultura

Szkoła rozrastała się (od 1948 roku już w własnym budynku), przybywało nauczycieli i uczniów, rozwijała się też działalność kulturalna.

W 1953 roku Wandę Pałucką zastąpiła Teresa Bagińska i przejęła obowiązki również w dziedzinie pracy pozalekcyjnej. Okazją do pokazów artystycznych były święta państwowe, rocznice ważnych wydarzeń, daty przypominające wybitnych pisarzy polskich. Wspomnę tylko o tych, które wyszły poza społeczności uczniowską i były udostępnione szerszej publiczności.

W roku 1956 były to ,,Lilie” A. Mickiewicz, w 1958 ,,Balladyna” J. Słowackiego, w 1963 wspomniane już w opisie ,,Dni Człuchowa”, ,,Konrad Wallenrod” A. Mickiewicza wystawiony na dziedzińcu zamkowym. Widowisko zostało upamiętnione w audycji radiowej rozgłośni bydgoskiej ,,Aldona 63”.

Imprezy wzbogaciły się, gdy Danuta Blechacz, wówczas jeszcze nauczycielka Liceum Pedagogicznego w Szczecinku, w 1960 roku założyła w liceum człuchowskim zespół taneczny. W 1962 roku na stałe przeniosła się do Człuchowa. Była nauczycielką wychowania fizycznego i świetną specjalistką od tańców ludowych. Nie zadowoliła się jednym zespołem, ale tworzyła ciągle nowe grupy taneczne, które na imprezach wymieniały się, a na większych pokazach łączyły się w gigantyczne korowody.


kultura Pierwszy taki pokaz odbył się wiosną 1964 roku na rynku miejskim w czasie obchodzenia 20 lecia PRL. Było to połączenie tańca ze zbiorową recytacją i pieśniami chóralnymi. Wrażenie było ogromne.

W 1965 roku Danuta Blechacz utworzyła zespół taneczny 50-osobowy w Szkole Podstawowej nr 1 i połączyła go z liceum. Powstał potężny zespół pieśni i tańca ,,Zielone Lata”. Do tańców przygrywał zespół muzyczny kierowany przez dyrektora szkoły, Franciszka Blechacza. Towarzyszył im chór pod batutą Otylii Myczkowskiej. Łącznie ,,Zielone Lata” liczyły 176 osób.


Co dwa lata odbywały się wojewódzkie eliminacje zespołów tanecznych najpierw w Koszalinie, potem w Słupsku. Osobno występował zespół szkoły podstawowej, osobno liceum, a poza tym prezentowały się razem w osobnej kategorii jako zespół pieśni i tańca.

Pierwsze eliminacje odbyły się w Koszalinie w 1967 roku. Od tej pory zespół szkoły podstawowej 11 razy zajął I miejsce w województwie, liceum 10 razy, 9 razy zespół pieśni i tańca ,,Zielone Lata” występował trzy razy i za każdym razem odnosił zwycięstwo.

kultura Praktycznie Danuta Blechacz nie oddawała pierwszego miejsca przez wszystkie lata. Jej zespół jako najlepszy w województwie uczestniczył wielokrotnie w krajowych dożynkach: trzykrotnie w Warszawie (po 50 osób), a poza tym w Koszalinie, Olsztynie, Płocku, Piotrkowie Trybunalskim, Lesznie.

W liceum prowadziła tę działalność przez 26 lat, to jest do chwili przejścia na emeryturę w roku 1986. Po tej dacie jeszcze przez 4 lata istniał zespół taneczny szkoły podstawowej.

Życie kulturalne w liceum nabrało jeszcze żywszych barw, gdy w roku 1965 przyszedł nowy nauczyciel wychowania plastycznego, artysta Henryk Fajlhauer. Odtąd każda impreza miała wspaniałą oprawę plastyczną. Był to człowiek o ujmującym sposobie bycia, entuzjasta pracy z młodzieżą, rozbudzał w niej różnorakie zainteresowania.

Pod jego kierunkiem uczniowie wydali pismo ,,Lico”, on zainicjował turniej klas. Klasy rywalizowały ze sobą pod względem wyników w nauce, frekwencji, sporcie i osiągnięciach artystycznych. Każda klasa przygotowywała program dramatyczny lub estradowy. Najlepsze prezentowano rodzicom lub publiczności z miasta. I tak w Domu Kultury wystawiono sztukę Sławomira Mrożka ,,Męczeństwo Piotra Ohaja” dla uczniów Zespołu Szkół Mechanicznych. W najlepszych numerów klasowych zmontowano program estradowy, który na przeglądzie wojewódzkim w Koszalinie zajął drugie miejsce.

kultura Osobną kartę w działalności kulturalnej w liceum stanowił chór i zespoły muzyczno-wokalne.
Chór istniał od pierwszych lat istnienia szkoły. Prowadzili go kolejno: Józef Berent, Bogdan Barański, Otylia Myczkowska, Mirosław Szkudlarek. Towarzyszył wszystkim ważniejszym wydarzeniom. Na forum wojewódzkim nie prezentował się tak często jak zespoły taneczne.

W roku 1970 pod batutą Bogdana Barańskiego na eliminacjach wojewódzkich zdobył drugie miejsce.

W latach 1963-65 działał w liceum kwartet instrumentalny, który z własnej inicjatywy założyli uczniowie: Bogdan Barański, Jerzy Mikołajczak, Janusz Berent i J. Walczak.
Po paru latach Bogdan Barański wrócił do liceum jako nauczyciel wychowania muzycznego.

W roku 1968 założył zespół wokalny, który działał do 1975r. Śpiewały w nim wymienione uczennice: Barbara Babińska, Elżbieta Jażdżewska, Jolanta Harasimowicz, Beata Lemańska, Hanna Majewska, Zofia Mróz, Jadwiga Wencel, Halina Rekowska, Ewa Górna, Janina Rożek.

Zespół najczęściej występował, w składzie czteroosobowym jako kwartet i zrobił błyskawiczną karierę. Wielokrotnie zdobywał I miejsce na przeglądach wojewódzkich, a w roku 1971 zakwalifikował się do eliminacji centralnych. Przez eliminacje przeszedł z sukcesem, w wyniku czego w czerwcu 1972 roku wystąpił na VIII Festiwalu Piosenki Radzieckiej w Zielonej Górze. Zdobył tam jedną z nagród i uczestniczył z towarzyszeniem orkiestry Stefana Rachonia w koncercie laureatów transmitowanym przez Interwizję.

kultura

Był to wielki zaszczyt dla szkoły i dla miasta. Zespół uczestniczył we wszystkich rajdach ,,Szlakiem Zdobywców Wału Pomorskiego”, zdobywając nagrody w konkursach na piosenkę rajdową.

W tym samym czasie tj. w roku 1968 z inicjatywy Henryka Fajlhauera powstał nauczycielski zespół muzyczny, który nazywał się Grupą ,,i”. Był firmowany przez Związek Nauczycielstwa Polskiego, a tworzyli go: Henryk Fajlhauer, Bogdan Barański, Jerzy Mikołajczak, Antoni Barański, Andrzej Zieliński i Eugeniusz Wałdoch.

Oba te zespoły: Grupa ,,i” zespół wokalny B. Barańskiego występowały razem i odnosiły wielkie sukcesy. Należy wymienić chociażby te, które miały charakter ogólnopolski:

  1. zwycięstwo w eliminacjach wojewódzkich, udział w półfinałach, zakwalifikowanie się do finału, II Młodzieżowego Festiwalu Muzycznego w Rybniku- lipiec 1969r.,
  2. Udział w koncercie ,,Południe z miłością” w ramach Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu- czerwiec 1969r. ,
  3. Udział w I Ogólnopolskim Festiwalu Awangardy Beatowej- Kalisz, listopad 1969r.
  4. Udział w ,,Karnawale nad Odrą” z okazji 25 lecia powrotu Ziem Zachodnich i Północnych do Macierzy, Wrocław, maj 1970r.
  5. Udział w koncercie z okazji ,,Dni Morza”- Kołobrzeg, czerwiec 1970.
  6. I miejsce i nagroda Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego na centralnym przeglądzie zespołów ZNP, Warszawa, listopad 1970.
  7. III nagroda na II Ogólnopolskim Festiwalu Zespołów Młodzieżowych z Repertuarem Ludowym- Miechów k/Kraków, marzec 1971.
  8. II nagroda na przeglądzie zespołów związkowych , Słupsk, kwiecień 1971.
  9. I miejsce w latach 1972 i 1973 w wojewódzkich eliminacjach Konkursu Piosenki Żołnierskiej i udział w eliminacjach centralnych.
  10. Koncerty w ramach ,,Dni Polskich w okręgu Neubrandenburg (NRD)- czerwiec 1973.

Zespół "i" Poza tym zespoły uczestniczyły w kilku programach telewizyjnych i nagraniach radiowych.
W latach 1969-72 działał w liceum zespół instrumentalny w składzie: Jan Nowicki, Zbigniew Pliszka, Stanisław Miluszkiewicz i Zenon Drozd. Solistką zespołu była Hanna Majewska. W roku 1970 na eliminacjach wojewódzkich szkół ponadpodstawowych zespół uzyskał wyróżnienie.

Znane są publiczności człuchowskiej programy artystyczne przygotowane w liceum z okazji świąt państwowych lub ważnych wydarzeń. Były to imponujące pokazy, w których występowały wszystkie wymienione zespoły –czasem 140-150 osób. Cieszyły się uznaniem społeczeństwa, widzów nigdy nie brakowało. Niektórzy nauczyciele sarkali, że zabiera się młodzieży zbyt dużo czasu, że szkoła zamienia się w teatr, zwłaszcza kiedy czasem trzeba było zarwać jakąś lekcję, żeby przed imprezą zgrać wszystkie zespoły. Myślę, że w sumie wyszło to młodzieży na dobre i mam nadzieję, że uczniowie, którzy w tym uczestniczyli, dziś dobrze wspominają przeżycia towarzyszące tym występom.

Ten wielki rozmach w pracy artystycznej był wynikiem rozbudzenia przez grupę nauczycieli zainteresowań wśród młodzieży, ale w pewnym, stopniu został wymuszony przez sytuację. W Człuchowie nie było domu kultury i szkole często narzucano obowiązki przygotowania imprezy. Bywały okresy, kiedy szkoła rzeczywiście zamieniała się w dom kultury.

Udane widowiska były możliwe dzięki harmonijnej współpracy grupy nauczycieli, którzy wyspecjalizowali się w ich przygotowaniu. Na początku byli to: Danuta Blechacz, Franciszek Blechacz i Teresa Bagińska. Potem dochodzili stopniowo: Henryk Fajlhauer, Bogdan Barański, Otylia Myczkowska, Wanda Milewicz, Mirosław Szkudlarek. Czasem wspomagał nas dodatkowo Andrzej Zieliński.

Zespół "i"

Na podstawie doświadczeń w tej pracy powstał odczyt pedagogiczny (pisemne opracowanie) o kształtowaniu postaw młodzieży w trakcie przygotowań programów artystycznych. Odczyt został nagrodzony przez Wojewódzki Ośrodek Metodyczny w Koszalinie, a jego autorkami były Danuta Blechacz i Teresa Bagińska.

W latach osiemdziesiątych działalność kulturalna w liceum została wyciszona. Nie przestała istnieć, ale zamknęła się w murach szkolnych. Zmieniała się bowiem rzeczywistość. Minęła moda na huczne obchody świąt państwowych, zmienili się nauczyciele, a poza tym powstał w mieście dom kultury, który uwolnił szkołę od obowiązków, jakie wcześniej na niej ciążyły. Ale i z tego okresu programy kabaretowe Janiny Dymek, nauczycielki języka polskiego, bawiły nie tylko uczniów, ale mogli je oglądać człuchowianie w miejscowej telewizji.

Jak wynika z tego pobieżnego przeglądu, działalność kulturalna młodzieży i nauczycieli Liceum Ogólnokształcącego im. Stefana Czarnieckiego w Człuchowie wyszła daleko poza szkołę, a nawet poza region i nie można jej pomijać, kiedy się mówi o osiągnięciach miasta na niwie kultury.